Exit point bez magii: rzut poziomy za samolotem, utrata wysokości w czasie, zniesienie liniowe (L = H·V/Vop) i sonda. Z przykładami liczbowymi do policzenia w głowie.
Miejsce wyjścia z samolotu (exit point) nie jest przypadkowe — to wynik prostego rachunku: gdzie zniesie skoczka wiatr w swobodnym spadaniu i pod czaszą, żeby wylądował w celu. Współcześnie liczy to GPS i doświadczenie pilota, ale skoczek, który rozumie te liczby, umie sam ocenić, czy exit ma sens — i wie, co robić, gdy wyjdzie za daleko.
Co dzieje się tuż po wyjściu. Opuszczając samolot masz jego prędkość poziomą. Opór powietrza wytraca ją w ciągu 10–12 sekund — przy 150 km/h i bezwietrznej pogodzie przemieścisz się w tym czasie ok. 215 m do przodu za samolotem. Dlatego przy skokach z natychmiastowym otwarciem „rzut” za samolotem ma znaczenie przy wyliczeniu zrzutu.
Sam opór rośnie z kwadratem prędkości: 2× większa prędkość = 4× większy opór. To dzięki niemu istnieje prędkość graniczna.
Ile wysokości kosztuje czas. Do obliczeń przyjmuje się średnią prędkość graniczną 50 m/s (180 km/h), osiąganą po ok. 10 sekundach spadania. W tych pierwszych 10 sekundach tracisz ok. 340 m, a każda kolejna sekunda to ok. 50 m. Na samo otwarcie dolicza się ~2 s (ok. 100 m).
Przykład: wyjście z 2200 m, opóźnienie 30 s: pierwsze 10 s = 340 m, kolejne 20 s = 20 × 50 = 1000 m, otwarcie ≈ 100 m. Razem 1440 m — zawiśniesz na czaszy na ok. 760 m.
Zniesienie liniowe. Po otwarciu wiatr znosi czaszę aż do lądowania. Odcinek między rzutem punktu otwarcia a miejscem lądowania to zniesienie liniowe: L = H × V / Vop (H — wysokość otwarcia, V — średni wiatr, Vop — prędkość opadania czaszy).
Przykład: otwarcie na 850 m, średni wiatr 4 m/s, opadanie 5 m/s → L = 850 × 4 / 5 = 680 m. Dokładnie o tyle samolot musi przelecieć pod wiatr „za cel”, żeby skoczkowie wrócili nad lądowisko.
Sonda — najstarszy komputer strefy. Zanim policzy to elektronika, zniesienie można zmierzyć: nad celem, z wysokości ok. 600 m, zrzuca się sondę (mały spadochronik lub taśmę z bibuły) o opadaniu ok. 5 m/s. Odległość między miejscem jej lądowania a celem = zniesienie. Nalot na zrzut prowadzi się wtedy przez miejsce lądowania sondy i cel; gdy samolot zszedł z kursu, poprawkę wyznacza się geometrycznie (równoległobok zniesień).
Po co mi to, skoro jest GPS?
Bo GPS nie skacze — Ty tak. Rozumiejąc rzut za samolotem, utratę wysokości i zniesienie wiesz, kiedy separacja między grupami jest za krótka, czemu przy silnym wietrze exit jest dalej i co zrobić, gdy otworzysz się dalej od strefy niż zwykle.
Sprawdź się: teoria zrzutu
1. Dwukrotnie większa prędkość w powietrzu oznacza opór:
2. Skok z 2200 m z opóźnieniem 30 s (prędkość graniczna ~50 m/s). Otwarcie nastąpi na ok.:
3. Otwarcie na 850 m, średni wiatr 4 m/s, opadanie czaszy 5 m/s. Zniesienie liniowe wyniesie ok.:
4. Sondę do pomiaru zniesienia zrzuca się nad celem z wysokości ok.:
Rozwiązane: 0/4
Materiał poglądowy — nie zastępuje szkolenia z instruktorem ani obowiązujących procedur strefy.